Na imprezę w stylu PRL postaw na kontrast – możesz pójść w rockową estetykę Kory i założyć skórzaną kurtkę z jeansowymi spodniami lub krzyczeć blaskiem disco w sukience z cekinów i ortalionowej kurtce odbijającej światło parkietu. Męski look najłatwiej oprzeć o garnitur w kratę, cienki krawat albo kolorowy turecki sweter. Więcej konkretnych pomysłów na każdą dekadę znajdziesz w naszym artykule.
Jakie elementy ubioru dominowały w damskiej modzie na przestrzeni dekad?
Okres Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej trwał od zakończenia drugiej wojny światowej aż do 1989 roku, a przez te kilkadziesiąt lat garderoba kobieca przeszła ogromną metamorfozę. Pomimo trudności z dostępnością towarów na półkach, kobiety wykazywały się wielką pomysłowością, przerabiając ubrania i tworząc kreacje na miarę w oparciu o zachodnie inspiracje. Dzięki temu damska moda tamtego okresu jest dzisiaj tak zróżnicowana i stanowi wdzięczne źródło pomysłów na stworzenie unikalnego stroju.
W latach 50. i 60. królowały przede wszystkim proste, a jednocześnie niezwykle kobiece kroje. Kobiety garnęły się do rozkloszowanych kreacji, a hitem stała się sukienka w grochy, która dzięki artystkom pokroju Audrey Hepburn gościła zarówno na co dzień, jak i na bardziej formalnych prywatkach. Do tego obowiązkowo tkaniny układające się w literę A, bufiaste rękawy, a na stopach czółenka na kaczuszce.
Lata 60. – między dziewczęcą mini a elegancją
Dekada ta przyniosła rewolucję w długości spódnic. Młodzież masowo skracała materiał, pokazując światu nogi w intensywnie kolorowych, wzorzystych rajstopach. Z drugiej strony barykady stały panie w eleganckich spódnicach midi z plisami, które łączyły z bluzkami ozdobionymi okrągłym kołnierzykiem. Często na takie wyjścia dobierano torebkę na długim pasku, a także skromną, ale rzucającą się w oczy plastikową biżuterię.
Styl ten doskonale uzupełniały fryzury z dużymi falami lub koki inspirowane wizerunkiem Jackie Kennedy. W tym okresie na znaczeniu zyskiwały także masywne okulary przeciwsłoneczne w stylu muchy, które dodawały tajemniczości nawet prostej kreacji. Wieczorową porą damy zamieniały codzienne dodatki na masywne naszyjniki, aby podkreślić wyjątkowość chwili podczas hucznych zabaw tanecznych przy dźwiękach bigbitu.
Lata 70. – hippisowska wolność i pierwszy błysk disco
Następna dekada przyniosła prawdziwy wybuch kolorów. Moda chłonęła wpływy dzieci-kwiatów, więc prym wiodły spodnie dzwony – najlepiej z przetarciami i frędzlami u dołu nogawek. Do tego nosiło się zwiewne tuniki, kolorowe kamizelki z frędzlami, a na szyi obowiązkowo pojawiała się apaszka. Na głowach królowały chusty wiązane w stylu bandany, które idealnie komponowały się z bujną, swobodnie puszczoną fryzurą z przedziałkiem.
W tym okresie kobiety zaczęły masowo przejmować męskie elementy garderoby, łącząc spodnie jeansowe z flanelowymi koszulami. Maryla Rodowicz na scenie prezentowała bogactwo etnicznych wzorów, szerokich pasków wysoko w talii oraz butów na koturnach. Równolegle do tego rozwijał się zalążek nadchodzącego szaleństwa disco, które już nieśmiało przemycało do szaf pierwsze błyszczące tkaniny i stroje z lejących się, sztucznych materiałów.
Lata 80. – ortalion, cekiny i buntowniczki
W ostatniej dekadzie PRL moda całkowicie oszalała. Kicz mieszał się z wygodą, dlatego obok siebie funkcjonowały szeleszczące kurtki ortalionowe w krzykliwych barwach i szykowne marynarki z masywnie zarysowaną linią ramion. To czas, w którym parkiety rozgrzewały stroje inspirowane aerobikiem – błyszczące legginsy z lycry, szerokie pasy i getry na kostkach. Panie masowo nakładały też tapir na włosy, a w makijażu dominował intensywny róż na kości policzkowych.
Zupełnie inną ścieżką podążyła Kora, liderka zespołu Maanam. Jej charakterystyczny wizerunek opierał się na mroczniejszej estetyce – łączyła podarte rajstopy, kurtkę skórzaną i koszule z graficznymi nadrukami. Tej rockowej zadziorności dopełniała ciężka, wyrazista biżuteria i mocne buty. Styl ten jest dzisiaj genialną alternatywą dla osób, które na imprezie w stylu PRL chcą wyrazić bunt zamiast kolorowego przepychu.
Co powinien założyć mężczyzna na imprezę tematyczną?
Męska moda w tamtym okresie, choć pozornie bardziej stonowana, daje dzisiaj ogromne pole do popisu. W czasach niedoborów panowie przedkładali praktyczność nad ekstrawagancję, ale mimo to ich szafy kryją wiele ciekawych rozwiązań na dzisiejszą zabawę. Klasyczna, dopasowana marynarka w połączeniu z nonszalancko rozpiętą koszulą to tylko wierzchołek góry lodowej stylizacyjnych możliwości.
Garnitur, śledzik i nonszalancja
Filary elegancji tamtego okresu opierały się na kilku filarach. Po pierwsze, szerokie garnitury męskie, najlepiej w wyrazisty wzór – tutaj prym wiodła krata oraz drobne geometryczne motywy. Marynarka w stylu retro powinna mieć szerokie klapy i lekko workowaty krój, który był przeciwwagą dla dzisiejszego ścisłego krawiectwa. Pod spód panowie najchętniej wkładali golfy w stonowanych barwach, które wysmuklały sylwetkę.
Nieodłącznym dodatkiem do tego zestawu był cienki krawat, powszechnie zwany „śledzikiem”, który w latach 80. zastąpiły szerokie, wzorzyste modele rodem z zachodnich katalogów. Look ten dopełniał obowiązkowo kaszkiet lub elegancki kapelusz z rondem, bez którego żaden dżentelmen nie wyszedłby na większe przyjęcie. Na stopy wkładano zamszowe półbuty lub mokasyny, które gwarantowały komfort nawet podczas szalonych tańców przy dźwiękach zespołu Abba.
Sweter z tureckim wzorem i jeansowa kurtka
W bardziej swobodnych okolicznościach mężczyźni wybierali dzianiny, a chlubą każdego z nich był ręcznie wydziergany, ciepły sweter w geometryczne zygzaki i romby. Taki wzór, zwany tureckim, często zdobił wygodne golfy i stanowił główny akcent kolorystyczny całej stylizacji. Zakładany na koszulę z szerokimi klapami wystarczył, aby na dyskotece wyglądać niczym gwiazda rocka.
Drugim filarem młodzieżowej mody była kurtka jeansowa w zestawieniu z prostymi spodniami z denimu. Gatunek muzyczny rock’n’roll oraz kultowe postacie pokroju Jamesa Deana sprawiły, iż ten ubiór stał się synonimem młodzieńczego buntu. Strój często uzupełniano kolorową wiatrówką lub skórzaną ramoneską, a na głowę obowiązkowo zakładano opaskę na czoło w stylu tenisowym. W takim wydaniu na parkiecie rządziły ciężkie trampki i nieco szersze ruchy taneczne.
Jak dopełnić stylizację dodatkami typowymi dla PRL?
Największą magię epoki PRL kryją w sobie dodatki, które całkowicie odmieniają charakter nawet najprostszego stroju. Bez nich nawet idealnie skrojona spódnica z halką może wyglądać na niedokończoną, a bez biżuterii cała kompozycja straci swój niepowtarzalny, peerelowski pazur. W czasach niedoborów to właśnie te drobne akcenty budowały indywidualizm i dodawały blasku szarej codzienności.
Na pierwszy plan wysuwają się akcesoria noszone na głowie. Beret z antenką to bodaj najbardziej charakterystyczne nakrycie głowy tamtych lat, które kobiety nosiły do rozkloszowanych płaszczy. Mężczyźni z kolei upodobali sobie wspomniane już kaszkiety i kapelusze, które chroniły przed deszczem, a przy okazji nadawały szyku. Nie można również pominąć chust i apaszek wiązanych na szyi, które w eleganckich zestawach zastępowały naszyjniki.
Biżuteria i okulary w stylu muchy
Plastikowa biżuteria w epoce PRL przeżywała swoje złote czasy, ponieważ była tania i powszechnie dostępna. Królowały duże kolczyki koła, sznury kolorowych korali sięgające pępka oraz masywne bransoletki, które charakterystycznie stukały o blat podczas tańca. Wybierając ten typ ozdób na imprezę w stylu PRL, nie należy bać się przesady – im więcej warstw kolorowego plastiku na szyi i nadgarstkach, tym wierniej odtworzysz obraz tamtej epoki. Broszki z kwiatowymi wzorami przypinane do klap marynarek dopełniały całości.
Charakterystycznym dodatkiem, który za każdym razem budzi zachwyt, są okulary przeciwsłoneczne w stylu muchy. Zarówno panie, jak i panowie zakładali je w słoneczne dni, aby dodać sobie gwiazdorskiego uroku. Geometryczne, szerokie i ciemne soczewki doskonale korespondują z każdym typem stylizacji – od rockowej kurtki skórzanej po szykowny kostium w grochy. Na imprezie takie okulary możesz nosić nawet wieczorem, nonszalancko zsunięte na nos lub wpięte we włosy.
Czerwona pomadka na ustach, mocno wytuszowane rzęsy i wyrazisty róż na policzkach tworzą bazę makijażu nawiązującego bezpośrednio do epoki PRL – przy czym brwi pozostawia się wówczas w niemal naturalnym stanie, bez silnego podkreślania ich łuku.
Jak uzyskać fryzurę i makijaż godne tamtej epoki?
Odtworzenie ducha epoki nie kończy się na wyborze ubrania, ponieważ o sile całego wizerunku decyduje to, co dzieje się na głowie. W czasach PRL kobiety przywiązywały ogromną wagę do fryzury, która często była prawdziwą architektoniczną konstrukcją utrwalaną lakierem. Chodziło przede wszystkim o uzyskanie spektakularnej objętości, która od razu przykuwała spojrzenia na sali wypełnionej papierosowym dymem i światłami dyskotekowych kul.
Mężczyźni również dbali o włosy, zapuszczając bujne czupryny niczym członkowie zespołu The Beatles lub modelując je żelem na elegancką falę w stylu Elvisa Presleya. Zarost często miał nadać twarzy bardziej wyrazistego rysu i podkreślić męskość, zwłaszcza w rockowych i bikiniarskich kręgach. Dzisiaj, odtwarzając taki makijaż i fryzurę, możesz spokojnie sięgnąć po nowoczesne kosmetyki o mocnym utrwaleniu, które pozwolą ci przetrwać szaloną noc bez poprawek.
Tapir, fale i loki
Najbardziej kultowym zabiegiem fryzjerskim był bez wątpienia tapir, który pozwalał unieść włosy wysoko nad głową, tworząc wrażenie burzy loków. Aby uzyskać efekt wierny oryginałowi, należy podzielić włosy na pasma, a następnie mocno natapirwać je przy nasadzie, zanim wygładzisz wierzchnią warstwę. Inną, bardziej elegancką opcją są duże fale, które robiono przy pomocy wałków i papilotów – taka fryzura idealnie pasuje do sukienki o trapezowym kroju oraz okrągłych kołnierzyków. Styl ten rzuca wyzwanie grawitacji i nie uznaje kompromisów w kwestii ilości użytego lakieru.
Zwolenniczki krótszych fryzur stawiały na geometryczne, asymetryczne cięcia i grzywki na pazia, które pięknie podkreślały rysy twarzy. Do takiego uczesania pasowały duże, geometryczne klipsy w uszach, które stawały się głównym akcentem ozdobnym. Jeśli zaś nie chcesz eksperymentować ze swoją naturalną fryzurą, możesz założyć perukę z burzą rudych lub czarnych loków – to najszybszy sposób na radykalną metamorfozę w stylu PRL.
Gdzie szukać inspiracji i z czego zbudować stylizację?
Budowanie kostiumu nie musi wiązać się z kupowaniem nowych ubrań w sieciówkach, ponieważ duchem epoki była kreatywność i ponowne wykorzystanie posiadanych zasobów. Zajrzyj do szaf swoich rodziców i dziadków – jest duża szansa, że na dnie znajdziesz oryginalne perełki pamiętające tamte czasy. Stare fotografie z rodzinnych albumów to z kolei prawdziwa kopalnia wiedzy o lokalnych trendach.
W dzisiejszych czasach z pomocą przychodzi Internet, a platformy takie jak Vinted czy lokalne targowiska staroci pękają w szwach od ubrań retro. W second-handach bez problemu można znaleźć sztruksy, wełniane marynarki w jodełkę oraz skórzane kurtki. Poniższa tabela pomoże ci dopasować elementy stroju do poszczególnych dziesięcioleci, upraszczając decyzję o tym, który nurt stylistyczny wybrać.
| Element | Lata 60. | Lata 70. | Lata 80. |
| Dominująca sylwetka | Trapez, linia A | Dzwony, oversize | Poduszki ramion, lycra |
| Najważniejszy wzór | Grochy | Kwieciste motywy, etno | Cekiny, zwierzęce printy |
| Kluczowy materiał | Bawełna, wełna | Zamsz, jeans, sztruks | Ortalion, welur, spandex |
| Typowe obuwie | Czółenka na kaczuszce | Koturny, mokasyny | Neonowe trampki, kozaki |
| Ikona stylu | Twiggy, Jackie Kennedy | Janis Joplin, Abba | Madonna, Kora, Michael Jackson |
Poszukiwania możesz zacząć od przejrzenia domowych szkatułek z biżuterią. Broszki z kwiatowymi wzorami, które twoja babcia przypinała do płaszcza, dzisiaj wpinane są w marynarkę oversize i wyglądają niesamowicie stylowo. Tak samo rzecz ma się z męskim zegarkiem na szerokim skórzanym pasku, który doda ręce charakteru na parkiecie. Pamiętaj o tym, że w czasach niedoborów łączyło się wszystko ze sobą, tworząc często zaskakujące, ale i niezwykle autentyczne połączenia.
W czasach PRL dostęp do kosmetyków był mocno ograniczony, dlatego makijaż opierał się głównie na wyrazistym podkreśleniu oka ciemną kredką i nałożeniu matowego pudru na cerę – jedynie usta pozwalały sobie na mocny, czerwony krzyk szaleństwa.
Aby wzmocnić efekt, użyj rekwizytów. Na szyi możesz przewiesić kilka rolek papieru toaletowego – jako żartobliwy symbol wiecznych braków na półkach sklepowych. Dekoracje w stylu PRL, czyli neonowe napisy i plakaty propagandowe w tle, sprawią, że twoja kreacja zabłyśnie jeszcze mocniej. Całość wieńczy muzyka z adaptera lub nagrania puszczane z kultowego magnetofonu szpulowego, przy których zaprezentujesz każdy detal swojej kompozycji. W takim anturażu twój wygląd zyska właściwy kontekst.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Jakie stylizacje damskie pasują na imprezę w stylu PRL?
Możesz postawić na kontrast — od rockowej estetyki z skórzaną kurtką po błyszczące sukienki disco z ortalionowymi kurtkami. Warto czerpać z różnych dekad, łącząc elementy retro dla efektu scenicznego.
Jakie były charakterystyczne elementy mody damskiej w latach 60.?
Dominowały kobiece, proste kroje jak sukienki w literę A i rozkloszowane fasony oraz mini spódnice z wzorzystymi rajstopami. Fryzury miały duże fale lub koki, a dodatki to plastikowa biżuteria i okulary w stylu muchy.
Co nosiły kobiety w latach 70. i 80. w PRL?
W latach 70. królowały dzwony, tuniki, kamizelki z frędzlami i etniczne wzory, natomiast w latach 80. pojawiły się błyszczące materiały, ortalionowe kurtki i mocny makijaż. Równolegle istniał też rockowy nurt z podartymi rajstopami i skórzanymi kurtkami.
Jak skomponować męski strój na imprezę tematyczną PRL?
Możesz wybrać szeroki garnitur w kratę z cienkim krawatem lub sweter z tureckim wzorem noszony na koszulę. Alternatywnie postaw na kurtkę jeansową z prostymi spodniami i opaską na czoło dla młodzieżowego looku.
Jakie dodatki są typowe dla stylu PRL?
Kluczowe są nakrycia głowy jak beret z antenką, kaszkiety i kapelusze oraz chusty i apaszki. Popularna była też plastikowa biżuteria, masywne broszki i okulary „muchy”.
Jak uzyskać autentyczny makijaż i fryzurę PRL?
Dla kobiet baza makijażu to czerwona szminka, mocno wytuszone rzęsy i wyrazisty róż, a fryzury budowano tapirem lub dużymi falami. Mężczyźni modelowali włosy żelem lub zapuszczali dłuższe czupryny, czasem z lekkim zarostem.
Gdzie szukać ubrań i inspiracji do kostiumu PRL?
Przeszukaj szafy rodziców i dziadków, albumy rodzinne oraz platformy z odzieżą używaną i targi staroci. Second-handy często mają sztruksy, wełniane marynarki i skórzane kurtki pasujące do stylizacji.
Jakie rekwizyty warto dodać, by podkręcić klimat imprezy PRL?
Śmiesznym gadżetem jest przewieszenie rolek papieru toaletowego jako symbol niedoborów, a dekoracje z neonami i plakatami propagandowymi dopełnią scenografię. Muzyka z adaptera lub magnetofonu szpulowego wzmocni autentyczną atmosferę.